Quay lại danh sách
#18Tập 1

Đẻn đầu gai

Hydrophis peronii (Duméril, 1853)

☣️Cực độcHọ Rắn Hổ(Elapidae)
Tên gọi khác:Rắn biển Đầu gai, Đẻn biển Đầu gai
Common Name:Spiny-headed sea snake, Horned sea snake
Kích thước chiều dài
1.5 m
0 cm15 cm (Bàn tay)100 cm (1m)200+ cm

Ghi nhận mẫu vật: Chiều dài thân 60 - 150 cm

Size: Total body length typically 60 - 150 cm

Dải độ sâu sinh thái
0m – 20m
0 – 200mTầng chiếu sáng (Epipelagic)
200 – 1.000mTầng chạng vạng (Mesopelagic)
> 1.000mTầng biển sâu (Bathypelagic)

Độ sâu ghi nhận: 0 - 20 m

Việt Nam
Vịnh Bắc Bộ
Vùng Biển Miền Trung
Vùng Biển Nam Bộ
Thế giới
Vịnh Thái Lan
Đài Loan
Hồng Kông
1926
David & Ineich
1999
Rasmussen và cộng sự
2011)
Phân bố

Đặc điểm hình thái

Hình thái học

Loài rắn duy nhất có gai trên đầu: Vảy đỉnh đầu và vảy trán phân mảnh, các vảy trước mắt, sau mắt, trên mắt, dưới mắt có các gai phía sau vảy.

Hàng vảy quanh cổ từ 18-14; hàng vảy quanh thân từ 23-31, hiếm khi 21 hoặc 32; vảy bụng 142-222; răng hàm trên phía sau răng nanh độc 5-8 cái.

Màu sắc: Thân màu kem, xám, hoặc nâu nhạt phía trên lưng, phần bụng nhạt hơn, khoanh có màu nâu hoặc đen, ở phần bụng các khoanh này có màu sáng hơn, giữa các khoanh có các vạch đen hoặc đốm đen khá phổ biến trên các vảy.

Sinh thái & Dinh dưỡng

Tập tính sinh thái

Môi trường sống: Vùng biển có nền đáy cát và các rạn san hô. Thức ăn: Các loại cá nhỏ.

Sinh sản: Là loài đẻ con, mỗi lần đẻ có thể lên đến 10 con. Độc tố học: Độc tố thần kinh. Liều gây chết ở chuột LD50 là 0,125 μg/g (Mori & Tu, 1988).

Giá trị sử dụng & Kinh tế

Dược phẩm, thuốc truyền thống.

Hồ Sơ Độc Học & Phác Đồ Cấp Cứu

Chuyên khảo “Động vật độc biển Việt Nam” — Viện Hải dương học

Cực độc — Nọc độc thần kinh và hủy hoại cơ vânGây nhiễm độc qua tiếp xúc (Nọc độc)
Độc tố chính nhận diện:Postsynaptic neurotoxinsMyotoxins (Phospholipase A2)
Cơ chế tác động dược lý & Sinh học

Răng nọc nhỏ ở hàm trên tiêm myotoxin và neurotoxin phá hủy cơ vân, giải phóng myoglobin làm tắc nghẽn ống thận và liệt cơ hô hấp.

Triệu chứng lâm sàng & Diễn biến

Vết cắn thường không đau và không sưng đỏ (dễ bị bỏ qua). Sau 30 phút - 2 giờ: sụp mí mắt, cứng hàm, đau nhức cơ bắp toàn thân, nước tiểu màu đỏ nâu (tiểu ra myoglobin), suy thận cấp và ngừng thở.

PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ & SƠ CỨU KHẨN CẤP BAN ĐẦU

Băng ép bất động (Pressure Immobilization Bandage) ngay lập tức từ ngón lên gốc chi. Cố định nẹp chi. Tuyệt đối không rạch vết cắn, không hút nọc, không garô chặt làm hoại tử. Chuyển gấp đến bệnh viện có máy thở và lọc máu.

Hồ sơ Mẫu vật & Tài liệu dẫn

7 tài liệu dẫn
Nơi lưu trữ mẫu vậtMẫu đang lưu giữ tại Viện Hải dương học, thành phố Nha Trang, năm 2010.
Tình trạng mẫu / ghi nhận
Tình trạng thực địa: Thỉnh thoảng gặp ở cảng cá Sông Đốc tỉnh Cà Mau.
Hiện trạng bảo tồn: IUCN: Ít liên quan.
[1]Cao Văn Nguyễn, Arne Redsted Rasmussen, Nguyễn Văn Sáng, Phan Kim Hồng, Võ Văn Quang, John C. Murphy, 2016. Rắn biển Việt Nam. Viện Hải dương học Nha Trang, WAR, IOC VN
[2]PGS.TS. Đào Việt Hà (Chủ biên), 2021. Động vật độc biển Việt Nam. NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ
[3]Smith, 1926
[4]David & Ineich, 1999, Rasmussen và cộng sự, 2011
[5]Kharin, 2006
[6]Mori & Tu, 1988
[7]Duméril, 1853