Quay lại danh sách
#21Động vật độc biển VN (2018)

Cá đuối Gai độc

Dasyatis sp. Rafinesque, 1810

☣️Sinh vật độcHọ Cá đuối gai độc(Dasyatidae)
Tên gọi khác:Cá đuối gai, Cá đuối đuôi gai
Common Name:Stingray
Kích thước chiều dài
1.0 m
0 cm15 cm (Bàn tay)50 cm (Nửa mét)100 cm (1m)

Ghi nhận mẫu vật: Đường kính đĩa 30 - 100 cm, đuôi dài

Size: Disc width 30 - 100 cm; total length with tail up to 150 - 200 cm

Dải độ sâu sinh thái
1m – 100m
0 – 200mTầng chiếu sáng (Epipelagic)
200 – 1.000mTầng chạng vạng (Mesopelagic)
> 1.000mTầng biển sâu (Bathypelagic)

Độ sâu ghi nhận: 1 - 100 m

Việt Nam
Vùng biển Việt Nam

Đặc điểm hình thái

Hình thái học

Thân dẹp hình đĩa tròn hoặc thoi, mắt ở mặt lưng, miệng và khe mang ở mặt bụng. Đuôi dài thanh mảnh, trên cuống đuôi có 1 đến 3 gai răng cưa cứng nhọn hoắt có rãnh tiết nọc.

Hồ Sơ Độc Học & Phác Đồ Cấp Cứu

Chuyên khảo “Động vật độc biển Việt Nam” — Viện Hải dương học

Độc mạnh (Vết rách cơ sâu, nhiễm nọc độc protein)Gây nhiễm độc qua tiếp xúc (Nọc độc)
Độc tố chính nhận diện:Stingray venom proteinSerotonin5-nucleotidase
Cơ chế tác động dược lý & Sinh học

Khi bị giẫm phải, cá quất đuôi cắm gai độc vào chân, gai răng cưa xé rách mô sâu đồng thời màng bao gai vỡ ra phóng nọc độc vào vết thương.

Triệu chứng lâm sàng & Diễn biến

Đau nhức buốt thấu xương, vết rách sâu chảy máu đầm đìa, phù nề bầm tím, co thắt cơ, có thể ngất xỉu do quá đau đớn.

PHÁC ĐỒ XỬ TRÍ & SƠ CỨU KHẨN CẤP BAN ĐẦU

Rửa sạch dưới vòi nước để trôi chất bẩn. Ngâm ngay vết thương vào nước nóng (45°C) trong 30-60 phút để làm bất hoạt nọc protein. Không tự ý rút gai nếu gai cắm sâu vào ngực/bụng. Cần đến bệnh viện để tiêm phòng uốn ván và phẫu thuật lấy mảnh gai gãy.

Hồ sơ Mẫu vật & Tài liệu dẫn

1 tài liệu dẫn
Tình trạng mẫu / ghi nhận
Mức độ nguy hiểm: Độc mạnh (Vết rách cơ sâu, nhiễm nọc độc protein). Gây nhiễm độc qua tiếp xúc (Nọc độc).
[1]PGS.TS. Đào Việt Hà (Chủ biên), 2021. Động vật độc biển Việt Nam. NXB Khoa học Tự nhiên và Công nghệ.